Showing posts with label Chăm sóc hoa lan. Show all posts
Showing posts with label Chăm sóc hoa lan. Show all posts

Saturday, August 11, 2012

Trồng lan trên gỗ lũa


Trong những chuyến về thăm quê hương vừa qua, tầm mắt của chúng tôi được thêm mở rộng trước những đoá hoa lan xinh đẹp của quê hương mà trước đây chỉ nhìn thấy trên hình ảnh.

Ngắm nhìn những bông hoa trong hình ảnh chỉ cho ta ấn tượng nào đó nhưng không thể nào cho chúng ta thưởng thức vẻ đẹp toàn diện cả hương lẫn sắc của một bông lan thực thụ. Cảm giác này cũng như xem một thiếu nữ trong tranh vẽ hay môt bức ảnh chân dung, khác xa với việc chiêm ngưỡng tận mắt dung nhan và duyên dáng cũa mỹ nhân.

Nhưng vẻ đẹp của mỹ nhân và hoa lan tại tuỳ thuộc một phần nào vào khung cảnh chung quanh. Đoá lan hoang dã mọc trên cây hay được gắn vào dù sao cũng có một vẻ đẹp thiên nhiên hơn là lan trồng trong chậu. Cùng một cây lan chúng ta hãy xem bức nào có vẻ đẹp tự nhiên hơn.

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Thời gian qua Hội Hoa Lan Việt Nam đã trình bày cách trồng lan trên cành nho khô mang tích cách phối hợp nghệ thuật với việc trồng lan. Hình bên là khóm Dendrobium lindleyi trồng chung với vài giống cây thuộc loại cây cần ít nước (succulant).

Trong dịp về thăm đất nước năm 2009, chúng tôi thấy biết bao nhiêu sản phẩm bằng gỗ lũa rất đẹp đẽ nhưng đó chỉ là những vật dụng như bàn ghế hay các đồ trang trí. Gỗ lũa là những thân cây, rễ cây chôn vùi trong đất hoặc bỏ ngoài nắng mưa, sương gió dãi dầu. Đặc biệt là hình dáng và mầu sắc cũa gỗ lũa rất đẹp, rất có mỹ thuật. Các nghệ nhân thường căn cứ vào hình dáng nguyên thuỷ để tạo cho mình hay cho thiên hạ một tác phẩm độc đáo.
Trồng lan trên gỗ lũa

Mặc dầu gỗ lũa là một thứ gỗ dù bao nhiêu năm mà vẫn không mục, nhưng gỗ lũa rất đắt cho nên ít người nghĩ đến việc trồng lan trên gỗ lũa.

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa

Nhưng tháng 3 vừa qua khi lên thăm các bạn trong CLB hoa lan Điện Biên, tại nhà anh Lê Văn Chiến chúng tôi đã ngỡ ngàng khi thấy bộ bàn ghế bằng gỗ quá lớn và lại càng kinh ngạc hơn là ngoài sân đầy những cây gỗ lũa khồng lồ với biết bao nhiêu lan trên đó.

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa

Qua nhà anh Hà khắc Hiểu, một miếng gỗ lũa thiệt đẹp còn dựa bên góc tường, chắc chủ nhân còn đang lưỡng lư xem nên trồng cây gì trên đó?

Tới Ban Mê Thuột, khi thăm vườn lan của anh Cao bá Hảo cũng có khá nhiều lan trồng trên cành cây và trên gỗ lũa.

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa

Nhưng khi tới thăm vườn của anh Lê trọng Châu tại Đà Lạt, chúng tôi mới thấy rất nhiều tác phẩm nghệ thuật về trồng lan trên gỗ lũa của anh. Trước đây anh Châu cũng cống hiến cho chúng ta cách trồng cây trên giây thừng, trên thớt gỗ hoăc trên những tai nấm Linh Chi. Nay anh lại trình bấy một số lan trồng trên gỗ lũa, xin mời các bạn hãy thưởng thức các tác phẩm mới của Lê trọng Châu:

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa
Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa

Anh Châu cho biết anh vẫn chọn gỗ lũa để trồng, hầu như tất cả các giống như giồng Bulbophyllum, Dendrobium, Chiloschista, Coelogyne, Eria, Phalaenopsis. Theo anh rất nhiều giống lan có thể trồng trên gỗ lũa được, cái chính là tự mỗi người phải tạo độ ẩm trong vườn lan sao cho phù hợp. Riêng những giống lan chịu ẩm cao khi trồng trên gỗ lũa, đòi hỏi người trồng phải siêng năng chăm tưới nói chung là quan tâm đến nó nhiều một tí thì sẽ có kết quả tốt. Sau đâu là cách anh gắn cây trên gỗ lũa:

Khi chọn được gỗ lũa thích hợp, chúng ta cần có 1 búa nhỏ, 1 kéo nhỏ, 1 kéo cắt cành, 1 kềm nhọn, 1 kềm mỏ bằng, 1 máy bắm ghim gỗ (loại mà người ta hay dùng để làm ghế sofa) 1 cuộn dây dù (tùy theo cây lan mà chọn loại dây lớn hay nhỏ).

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa

1. Dùng mấy bắn ghim cố định 1 đầu dây.
2. Để một ít dớn (Sphangum moss) mềm lên thân gỗ vào chổ vị trí trồng lan.
3. Đặt bụi lan lên trên miếng dớn.
4. Dùng đầu dây đã cố định ở bước 1 kéo ngang qua bụi lan, dùng mấy bắn ghim cố định đầu dây.
5. Ta cứ tiếp tục dùng dây cố định cho đến khi bụi lan không còn xê dịch được nữa là coi như hoàn tất.

Trồng lan trên gỗ lũa Trồng lan trên gỗ lũa

Những cây lan mới trồng thường thì chỉ phun sương, và nên sử dụng thuốc kích thích rễ hàng tuần. Về thuốc kích thích rễ ta có thể sử dụng loại B1 cho đến khi cây đã cứng lá và rễ non bắt đầu nhú ra, cần phải chú ý phải để ý đến chuyện nấm bệnh.

Thành thực cám ơn nhà nghệ sĩ tạo hình Lê trọng Châu và hy vọng rằng trong tương lai càng ngày chúng ta càng có nhiều tuyệt phẩm lan và gỗ lũa hay lan trồng trên đá hoặc các vật dụng khác.

Kỹ thuật thuần dưỡng và chăm sóc lan rừng

Những năm gần đây, chơi lan là một thú chơi tao nhã của những người yêu hoa. Tuy nhiên, người yêu hoa lại muốn hướng tới một giò lan phong cách tự nhiên, hoang dã và không gì khác là lan rừng. Tuy nhiên, khi mua về nuôi trồng trong môi trường nhà thì gặp rất nhiều vấn đề như không phát triển, héo rũ, không ra hoa… Vì vậy, chúng tôi xin giới thiệu bí quyết thuần dưỡng và chăm sóc lan rừng.

Theo kinh nghiệm dân gian, muốn cho lan sinh trưởng tốt môi trường thuận lợi nhất cho lan bám vào cây tươi nơi thoáng gió, ít ánh sáng chói. Vì vậy, khi lan đưa vào trồng trong chậu cần chăm sóc từ từ cho cây quen dần, không bón thúc phân bón hóa học quá sớm. Lúc ấy lan rừng cần bóc cả vỏ gỗ mục (loại lan đang sống) bó lại để nơi thoáng mát, ngày tưới vài ba lần bằng cách phun sương đều cả lá thân rễ. Chăm sóc cho lan 1 tháng rồi chiết thành nhánh trồng vào giò. Chú ý lót giò bằng mùn cưa hay xơ dừa đều không được nén chặt. Tránh để ánh nắng gay gắt, thỉnh thoảng đưa lan ra ngoài trời đềm. Chơi lan không nên bón nhiều phân hóa học, chỉ cần đủ nước, ánh sáng và không gian phù hợp là cây phát triển tốt.

Khi muốn lan ra hoa bất thường, vào dịp tết chẳng hạn, thì bón phân qua lá dành riêng cho lan. Song cần rất hạn chế bón thúc cho hoa vì sau mỗi đợt bón như vậy cây sẽ yếu sức. Tốt nhất là cách hai tháng lại thay lót giò 1 lần bằng xơ dừa mạt cưa. Hoa tàn thì cắt ngay cuống lá để tập trung dinh dưỡng nuôi cây lại sức. Tứơi nước nhẹ đều đặn ngày vài ba lần là cây sống khỏe không cần bón phân.

Chăm sóc

Một trong những đặc điểm sinh học đặc trưng của lan- loài cây khó tính là o ử chỗ có khả năng chịu cớm cao, ưa ẩm và bóng râm nhưng nếu thiếu ánh sáng cũng giảm năng suất và phẩm chất. Còn bị ánh nắng trực tiếp nhất là nắng quá chiều sẽ gây lụi tàn nhanh chóng mặc dù vẫn được cung câp đầy đủ nước và khoáng hòa tan.

Phòng ngừa tác hại của nắng hạn đối với lan, ta cần chủ động tiến hành một số biện pháp sau:

Đối với phong lan: Không để cho nắng trời trực tiếp chiếu vào giỏ, bụi lan và toàn bộ giá thể (lồng lan), đặc biệt “kỵ” với nắng quái chiều và gió Tây (gió Lào). Nếu trồng đại trà thì phải làm giàn che bằng lưới nilon có lỗ để lan vẫn quanh hợp được. Chú ý phun tưới (tốt nhất là phun sương mù nhân tạo) cho tòan bộ cây và giá thể theo kinh nghiệm “2 ướt 1 khô” trong ngày đó là vào các thời điểm trước bình minh và sau hoàng hôn. Lượng nước vừa đủ để làm mát cây, ướt rễ và dự trữ. Phun vấy xối xả sẽ làm thất thoát chất khoáng nuôi cây.

Đối với địa lan: Chăm sóc như đối với phong lan, cần chú ý đảm bảo đất nền tơi xốp, nhiều mầu ở thể hữu cơ đang hoai mục là tốt nhất. Nên bổ sung từ 10-20% vụn gỗ mục (cả vỏ), 10-20% (theo khối lượng tổng thể) các mẩu than gỗ nhỏ luôn ẩm (nhưng không ướt sũng) để nhử rễ ăn ra mà ta quen gọi là hồ rễ. Tránh gió khô, gió lỳa qua phần nổi của cây. Làm mát đất bằng phun tưới nước loang theo bóng tán. Cần loại bỏ ngay những lá già (đã úa vàng) đẻ ngăn chặn sâu bệnh bội nhiễm, tỉa các cành khô, rễ đã hết chức năng hấp thụ hơi nước và cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm nuôi cây.

Không nên dùng NPK - loại dùng cho cây hoa màu, cây lương thực để bón cho lan. Để cây tươi lâu đẹp bền, hoa sai thắm màu, hương đậm có thể thúc cho lan (phun tưới toàn bộ giá thể) nước gạo mới vo, nước ngâm tro hoai và rắc xỉ than (nguồn phân vi lượng tổng hợp). Nếu có điều kiện lấy bông (hoặc vải bông cotton) nhúng vào dung dịch glicerin 10- 15% cuốn vào cổ rễ để giữ ẩm.

Cách trồng địa lan

Hiệp hội hoa lan Mỹ (The Americal Orchid Sosiety-A.O.S) đã công bố những thông tin về cách trồng những giống địa lan Mini. Chúng tôi muốn thêm vào những điều kiện phát triển chung một số điều kiện đặc biệt mà có thể ứng dụng cho Địa lan Châu Á nói riêng. Một số thông tin này đã được đúc kết ra từ kinh nghiệm trồng địa lan lâu năm và chúng tôi hi vọng chia sẻ những thông tin đó với mong muốn tất cả các cây địa lan của chúng ta ngày càng phát triển khoẻ mạnh hơn.

Chúng tôi đã dành cho chậu trồng lan Châu Á (Asian Orchid Vase) nhiều không gian trên Website này. Nếu bạn bỏ chút thời gian đọc và tìm hiểu tất cả những ghi chú ở đây thì bạn sẽ hiểu tại sao chúng tôi lại khuyến cáo bạn trồng cây trong các chậu lan Châu Á. Sức sống của của Địa lan Châu Á biểu hiện ở bộ rễ rất dài và khoẻ mạnh.

Chậu trồng mà sâu sẽ thúc đẩy sự phát triển rễ và giúp cây khỏe mạnh. Những chậu vừa sâu vừa rộng giúp cây phát triển nhiều chồi cây, nhưng hoa sẽ ít và yếu. Những chậu sâu và hẹp sẽ thúc đẩy việc cho ra những cành hoa hoa cao, khoẻ mạnh và những bông hoa đầy sức sống.

Không phải ngẫu nhiên mà mỗi địa lan Châu Á lại phát triển trong chậu có kích thước nhỏ tương tự. Chậu trồng lan Châu Á đã có sự cải tiến qua thời gian để có thể hoàn toàn cân xứng hài hoà với cây lan.

Thông tin về điều kiện phát triển chung.

1.Chọn chất trồng tốt cho phù hợp với điều kiện nuôi trồng của bạn

Có nhiều loại chất trồng khác nhau sẵn có. Mỗi một kiểu chất trồng có các đặc trưng mà đặc điểm đó sẽ được cung cấp cho các điều kiện trồng khác nhau:

Những nhân tố quan trọng trong việc trộn hỗn hợp chất trồng

  • Giữ cho rễ ẩm nhưng không được ướt
  • Chất trồng phải khô ráo nhanh trong các điều kiện thời tiết
  • Giữ cho rễ được mát trong mùa hè và ấm trong mùa đông
  • Tránh để những khoảng không lớn trong hỗn hợp trồng (Đây chính là lý do phải nén chặt chất trồng)

Việc lựa chọn hỗn hợp trồng to hay nhỏ sẽ bị tác động bởi khí hậu nơi bạn trồng, lượng thời gian mà bạn muốn dành ra để chăm sóc chu đáo cây của bạn, và những cái châu mà bạn sử dụng để trồng cây của bạn.

Khí hậu nóng và khô hơn thì cần phải có thêm chất cách nhiệt và thêm chất duy trì độ ẩm trong hỗn hợp trồng. Khí hậu mát hơn và ẩm ướt hợn thì hạn chế các chất cách nhiệt và chất giữ nước.

Vào mùa mưa, nhiệt độ môi trường cao hơn (85 độ F vào ban ngày, 65 độ F vào ban đêm) có thể trồng bằng hỗn hợp đá nhỏ và thô hoặc có thể cho thêm dương xỉ, dớn cọng vào hỗn hợp đá. Một vài người trồng lan Á Châu trong thời tiết ấm áp chỉ sử dụng đá, tuy nhiên, chúng tôi không khuyến khích dùng cách này cho những nơi có khí hậu mát mẻ hơn. Hỗn hợp giữ nước ít và không nên sử dụng trong điều kiện trồng có độ ẩm thấp.
Trong điều kiện nhiệt độ thấp hơn ( 65 độ F ban ngày, 45độ F ban đêm) với độ ẩm trung bình có thể dùng vỏ thông và đá bọt (đá trân châu thô) vào hỗn hợp đá và dương xỉ. Hỗn hợp đá, dương xỉ và vỏ thông là hỗn hợp linh hoạt nhất cho các kiểu khí hậu có mùa đông lạnh và mùa hè ấm. Vỏ thông giúp giữ lại thêm hơi ẩm trong hỗn hợp trồng.

Trong điều khiên khí hậu khô có thể dùng thêm hỗn hợp với rong biển hoặc rêu. Điều này không được lầm lẫn với việc đặt rong biển hoặc rêu lên bề mặt của hỗn hợp. Cái đó làm cho hơi ẩm chậm mất đi hoặc dùng cho mục đích trang trí. Cẩn trọng khi trộn thêm vào hỗn hợp rong biển hoặc rêu trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, nếu bạn tưới nước bình thường thì hầu như chắc chắn sẽ bị thối rễ, và làm cho cây của bạn bị ảnh hưởng, dễ nhiễm bệnh, kết quả là cây sẽ yếu dần hoặc chết.

Tại Winterview chúng tôi sử dụng một hỗn hợp của đá, vỏ thông và đá Trân châu thô khi trồng cây trong chậu nhựa. Trong chậu gốm. chúng tôi thêm chút đá hoặc đá bọt (để giữ trọng lượng của cây với vài lý do). Hỗn hợp này dùng trong chậu gốm rất tốt cho mọi khí hậu tại Mỹ, nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về liên quan đến các điều kiện trồng của bạn, hãy gửi email cho chúng tôi các điều kiện và chúng tôi có thể giúp bạn pha trộn một hỗn hợp thay thế phù hợp hơn.

2. Thay chậu và tách chiết cây

Phương pháp sinh sản chính của loài Địa Lan Á Châu là sự phân tách cây. Những cây trong chậu sâu và rộng sẽ sản sinh ra nhiều cây con hoặc "Bulbs" (các củ, thân, bầu...) mà sau đó có thể tách cây con từ cây chính ra. Cho dù bạn không chia tách cây thì nó vẫn cần phải được thay chậu trong 2 đến 3 năm để thayđổi hỗn hợp trồng, và sang thêm chậu cây để tạo ra các thân cây mới. Hãy nhớ rằng trong điều kiện chật chội sẽ cho nhiều nhánh hoa.

Cẩn thận đưa cây ra và lọại bỏ hết các chất trồng cũ ở rễ cây. Xem xét kỹ rễ cây, chúng sẽ mang lại cho bạn nhiều thông tin chính xác về tần số tưới nước, chất trồng và tình hình sức khoẻ chung của cây. Nếu bạn muốn tách cây chính ra thành 2-3 thân một cây mới, hãy xử lý các vết cắt bằng cách bôi lưu huỳnh vào các vết cắt đó để tránh rủi ro do sự lây lan của virus. Đặt 1 vật có hình nón trong chất trồng mới xuống dưới đáy chậu. Trải rễ cây ra vòng quanh vật hình nón. Đặt cây gần vào miệng chậu để cây có hướng phát triển rộng ra khắp mặt chậu. Cho hỗn hợp trồng mới cỡ nhỏ vào trong chậu trồng chỗ đặt cây xung quanh rễ. Thân rễ cần thấp hơn 1/2-1 in dưới bề mặt của môi trường trồng. Giữ độ ẩm cao, nhưng ngưng tưới nước vào cây để cho cây thích nghi với môi trường trồng mới (2-3 tuần). Tại Winterview chúng tôi dùng một lượng không đáng kể hỗn hợp thô dưới đáy chậu và một lượng hỗn hợp mịn bên trên chậu để kiểm soat độ ẩm tốt hơn.

3. Mua cây khoẻ mạnh

Điều này để đảm bảo thuận lợi cho việc duy trì sức sống của một cây đã trưởng thành. Khi chúng tôi thay chậu tại Winterview chúng tôi tạo ra các cây có thể trạng tố trước khi cúng tôi bán cây. COI CHỪNG những người trồng lan mà những người đó chỉ đơn thuần là đi nhập lan về và xuất bán. Những cây này sẽ yếu ớt và rễ sẽ không khoẻ để cung cấp dưỡng chất cho cây trong điều kiện khác tối ưu hơn.

Kinh nghiệm: Khi mua cây, trước tiên hãy kiểm tra rễ cây. Những cây khoẻ mạnh sẽ có nhiểu rễ. Rễ cây phải trắng và mập. Tổng chiều dài của tất cả các rễ cộng lại phải lớn hơn 18 in nếu bạn trồng trong nhà, phải dài hơn 12 in nếu trồng trong nhà kính. Nếu không thể kiểm tra rễ hãy cầm nhẹ nhàng vào cây và kéo mạnh ra. Một cây có bộ rễ khoẻ sẽ bám chặt vào xung quanh chậu.

Tháo cây của bạn ra một lần, đặt nó ở nơi ẩm thì nó sẽ hấp thụ ánh sáng mặt trời trong suốt một ngày. Duy trì cách tưới nước bình thường và theo dõi cây trong suốt quá trình tưới nước để thấy được nếu nó phản ứng lại với môi trường mới. Lá cây có giữ được thẳng đứng không? Lá cây màu xanh thẫm hay hơi bóng? Cây mới phải mất 3-4 tuần mới thích nghi được với môi trường mới của nó. Sử dụng những mẹo nhỏ bên dưới đây để đánh giá điều kiện trồng cây của bạn.


4. Tưới nước

Số lần tưới nước được quyết định bởi:

  • Hỗn hơp trồng và kiểu chất trồng
  • Độ ẩm tại khu vực trồng
  • Mùa
  • Chậu trồng cây
  • Nhiệt độ

Trong thời gian mùa hè, mùa phát triển chúng tôi khuyên nên 2 lần mỗi tuần, tưới nước từ mép chậu và cho nước chảy xuyên qua chậu trong 10 giây. Phân bón có thể được sử dụng sau khi tưới, dùng dưới dạng phun sương. Độ ẩm mùa hè tốt nhất nên giữ trong khoảng 75%, nhưng phải giữ cho không khí lưu thông cao suốt cả ngày.

Trong thời gian mùa đông, cần tưới nước 7-10 ngày/1 lần (tần số tưới nước 7-10 ngày). Các cây địa lan cần có thời kỳ nghỉ ngơi! Hãy giữ cho độ ẩm vào khoảng 40-60% và giữ cho không khí lưu thông.

5. Ánh sáng

Tại khí hậu phía bắc Bán cầu, che nắng khoảng 60-70% trong suốt những tháng mùa hè. Vùng khí hậu Nam bán cầu, cần tăng độ che nắng hơn. Suốt mùa đông, cần giảm che nắng và trong vùng khí hậu bắc bán cầu cần gia tăng tới 20%. Lá cây nhận được ánh sáng tốt nhất để có màu xanh bóng sâu và có đường cong duyên dáng, hài hoà. Một màu xanh vàng có thể cho biết cây đã thừa sáng. Lá cây có nếp và rủ xuống cho biết là nó thiếu ánh sáng.

6. Nhiệt độ

Sự chênh lệch nhiệt độ là nhân tố hết sức quan trọng đối với sự ra hoa. Mức chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm khoảng 20 độ F là hết sức lý tưởng. Cym Karan, Cym Gorengi phụ thuộc vào nhiệt độ ban đêm gần 40-50độ F để tạo ngồng hoa. Cym Ensifolium sẽ phát hoa cùng với mức chênh lệch nhiệt đột đó. Cym Siense ưa nhiệt độ ban đêm 50-60 độ F để phát hoa, tại vùng khí hậu nơi mà nhiệt độ mùa hè ở mức cao, không khí lưu thông cần phải tăng cường

7. Phân bón

Phân bón lan cân bằng cần được sử dụng 3 tuần....? Thỉnh thoảng chậu cây cần được ngâm vào nước không pha phân bón để rửa sạch các chất muối đọng. Dừng bón phân vào mùa đông, thời kỳ cây nghỉ ngơi.


8. Làm thế nào để kiểm tra rễ của cây lan?

Mùa xuân là thời gian tốt nhất thay chậu cho cây Địa lan Á châu của bạn và kiểm tra rễ của chúng. Cẩn thận giữ chậu xoay theo chiều ngang để nới lỏng chất trồng. Nếu như cây có rễ chật quá bạn cần đập vỡ chậu, nhưng cần kiên nhẫn xoay và nghiêng để rũ bỏ chất trồng và nhổ cây ra khỏi chậu.

Cách chăm sóc hoa lan lâu và đẹp

Cách chăm sóc hoa lan lâu và đẹp
Trong bài này sẽ hướng dẫn cách chăm sóc một số loại hoa lan cho hoa được lâu và đẹp.
Các nhà khoa học thuộc Viện Sinh học Nông nghiệp thuộc Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội đưa ra lời khuyên cho việc chăm sóc một số giống lan phổ biến như sau:
Lan Hoàng Thảo: Đây là giống ưa ánh sáng, độ ẩm. Nhiệt độ tốt nhất cho cây phát triển là 15-250C. Không được để cho cây lan bị ẩm liên tục trong ngày. Nếu thấy chất trồng của lan còn ẩm không nên tưới nước.


Tưới ngày 2 đến 3 lần vào sáng sớm hoặc chiều mát. Nếu trong ngày nắng, nóng và gió nhiều thì tăng thêm lần tưới, nhưng tưới thật đậm, nếu không ánh sáng sẽ làm cháy lá cây.
- Dùng vòi phun sương nhẹ và phải di chuyển qua một lượt rồi tưới trở lại để cho thấm đều vào chất trồng.
- Tưới phân 2 lần trong tuần, liều lượng 2 g/lít (khoảng 1 thìa cà phê). Lưu ý: phải tưới nước trước khi tưới phân.
- Các loại phân bón cho lan như sau: phân 30:10:10 dùng cho cây lúc còn nhỏ; phân 20:10:10 dùng cho cây trưởng thành; phân 10:30:10 dùng cho cây lan khi bắt đầu ra nụ. Khi thấy lan nhú hoa thì tưới phân 60:30:30 để cho hoa mập hơn, bền và sắc hoa tươi lâu. Hàng tháng phun thuốc trừ bệnh.


Lan Vanda: Giống lan này chia thành 3 nhóm:
- Nhóm 1: Có lá hình trụ tròn, đòi hỏi ánh sáng nhiều nên phải trồng ở nơi có ánh sáng hoàn toàn không che chắn, rất dễ thích nghi ở những vùng nóng. Trồng lan trong chậu hơi cao từ 20-25 cm, có nhiều lỗ thoát, có cọc to, cao khoảng 70 đến 80 cm để buộc các ngọn lan (không dùng nẹp tre), có thể bó xơ dừa vào cọc này. Buộc các ngọn Vanda có ít nhất 2 tầng rễ dài khoảng 40-60 cm, cách đáy chậu 5-10 cm, rồi cho than, gạch vào đáy chậu (tỷ lệ 1:1). Mỗi chậu trồng chung 3-4 ngọn, nên kê các chậu sát nhau. Cho cỏ khô và xơ dừa vào xung quanh để giữ độ ẩm và cung cấp dưỡng chất cho lan. Khi mới trồng phải che nắng, khi cây phát triển tốt mới tháo ra.


- Nhóm 2: Có lá dẹt phẳng, đòi hỏi ít ánh sáng hơn nên có thể trồng ở các xứ khác, chỉ cần 50% ánh sáng trực tiếp. Trồng 2-3 ngọn trong một chậu, cuốn cho rễ nằm trong chậu thật nhẹ nhàng, sau đó cho than củi vào từ từ.
- Nhóm 3: Có dạng lá trung gian giữa 2 nhóm trên, cần ánh sáng cao hơn dạng lá dẹt phẳng nhưng thấp hơn lá trụ tròn. Trồng nhóm này như nhóm 2 nhưng khi trồng xong để cây trong bóng mát cho đến khi rễ phục hồi thì tăng ánh sáng lên.
- Cách tưới nước và bón phân như trên nhưng khác ở giai đoạn cây trưởng thành là phân 20:20:20.

---Sưu tầm---

Trồng và chăm sóc lan Dendrobium


Trồng và chăm sóc lan Dendrobium
Trồng lan không quá mất nhiều thì giờ, cần 10-15 phút một tuần cho 15-20 chậu. Tuy nhiên trồng đúng kỹ thuật sẽ cho hoa nỡ đúng thời điểm và tuổi thọ hoa sẽ dài hơn...
1. Làm nhà lưới trồng lan
Hướng giàn lan : Hướng của giàn lan rất quan trọng. Làm sao để lúc nào vườn cũng có ánh sáng và bóng râm.
Hiện nay có lưới nilon màu đen có tác dụng tản nhiệt và hạn chế ánh sáng được bán rộng rãi nên rất thuận tiện, giàn lan không cần phải theo hướng nữa mà tùy theo thế đất của mình làm giàn lan thế nào cũng được.
Sườn giàn lan : Sườn giàn lan cần phải làm cho thật chắc chắn.
- Trụ đứng : Trụ phải được trồng bằng sắt hoặc bằng bê tông để đảm bảo lâu dài, có nhiều cây chằng ngang dọc để giữ vững. Cột trụ phải cao khoảng 3-3.5m.
- Giàn che nắng: Dùng để che ánh sáng trực tiếp. Thường làm bằng lưới nilon, chỉ cần căng cho thật phẳng vài sợi dây thép là lợp lưới được.
- Giàn treo lan: Dùng để treo phong lan, giàn này tốt nhất nên làm bằng thép không rỉ hoặc gác bằng cây tầm vông, tre hay ống nước tròn để móc chậu lan vào. Giàn treo nên làm cao khoảng 1,8m để đi vào chăm sóc không bị đụng đầu. Cây thép không rỉ hay tầm vông (ống nước, tre…) phải gác song song, cách nhau khoảng 30 cm/cây. Khoảng độ 5 – 6 cây tầm vông nên chừa 1 lối đi rộng 0,6m để tiện tưới nước và chăm sóc.
Treo giò lan phải treo chậu cùng cơ chiều dài, móc treo lan cũng có độ dài bằng nhau và trồng cùng độ tuổi, cùng loại phong lan để dễ chăm sóc, ngay hàng thẳng lối trông mới đẹp.
- Kệ để lan: Chúng ta có thể làm kệ để lan. Kệ cao cỡ 0,8 m có lỗ vừa bằng chậu, không phải tốn móc treo và tầm vông giữa giàn; đồng thời để được nhiều chậu.
Ngoài ra chúng ta có thể làm luống để trồng

Kệ để lan

Giàn treo lan
2. Yêu cầu sinh thái
- Nhiệt độ: Dendrobium thích hợp vùng khí hậu ấm áp. Nhiệt độ ban ngày khoảng 27-320C, nhiệt độ ban đêm 16-180C. Nhiệt độ thấp làm cây rụng lá.
- Anh sáng: Lan Dendrobium rất cần ánh sáng, Lượng ánh sáng cần khoảng 70% ánh sáng mặt trời. Anh sáng quá cao làm cây bị cháy lá. Trường hợp thiếu sáng cây ốm yếu, lá mỏng, hoa nhỏ và không có hoa.
- Độ ẩm: Dendrobium cần độ ẩm 50-80%
- Độ thông gió: Chọn vị trí làm vườn phải thông thoáng để môi trường lúc nào cũng ẩm và mát mẻ để lan có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên, ở đâu có mặt bằng thì ở đó có thể trồng lan được. Chủ yếu là phải tạo ra được điều kiện tiểu khí hậu của vườn lan như làm vòi nước phun sương, quan tâm tưới nhiều hơn để giữ ẩm …
3. Kỹ thuật trồng lan dendrobium
Cây giống dendrobium mới mua về phải đặt ở vị trí thóang mát, và tiến hành phòng trừ nấm bệnh cho cây trước khi trồng.
Giá thể trồng thông thường trồng bằng than gỗ, vỏ thông, dớn, xơ dừa, gạch… Nhưng phải sát trùng trước khi trồng. Chậu thường dùng là chậu nhựa hoặc chấu đất
Cách trồng: Cách trồng Dendrobium phổ biến nhất hiện nay là trồng trong chậu. Trồng cây sát mép chậu và hướng chồi phát triển nằm phía trong. Trồng chặt và không bị lung lay.
Trồng trên thân cây: có thể trồng trên thân cây sống hoặc thân cây đã chết. Đối với cây sống trong quá trình trồng phải chú ý tán cây sao cho ánh sáng phù hợp với lòai lan được trồng. Đối với cây chết chọn các cây gỗ rồi cưa thành khúc sau đó bó các đơn vị lan vào thân gỗ và chăm sóc

Kỹ thuật trồng lan Densrobium trong chậu
4. Kỹ thuật chăm sóc
- Tưới nước: Tưới nước giúp duy trì độ ẩm trong giai đoạn tăng trưởng. Lượng nước tưới tuỳ theo giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây và tuỳ theo mùa. Thường mùa nắng tưới 2 lần vào lúc sáng sớm và 3 giờ chiều. tưới ướt lá và giá thể
- Bón phân: Có thể tạm chia 3 giai đoạn chính để bón phân cho lan:
a. Giai đoạn cây con: Từ cây mô mang ra vườn ươm đến khi ra đến vườn trồng sản xuất (khoảng 4-6 tháng)
Một số loại phân thường dùng:
- Atonik dùng 2-6 giọt/lít nước
- NPK 30-10-10 hoặc NPK 30-15-10 dùng 0.5g-1g/lít
- Vitamin B1 dùng 1ml/lít
Phun định kỳ 2 lần/tuần, có thể sử dụng NPK kết hợp với vitamin B1 để tưới cho lan con.
b. Giai đoạn cây ra vườn sản xuất đến cây trưởng thành:đây là giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất
Một số loại phân thường dùng:
- Phân cá Fish Emulsion 1ml/lít nước
- NPK 20-20-20 (1-1.5gam/lít)
- Vitamin B1 dùng 1ml/lít
- NPK 30-15-10 dùng 1-1.5g/lít Phun định kỳ 5 ngày/ lần.
Cách dùng:
Phân NPK 30-15-10 kết hợp vitamin B1 phun 2 lần/tuần. Phun liên tiếp 2-3 tuần; sau đó phun 1 lần NPK 20-20-20; tiếp theo phun phân cá. Sau đó phun lặp lại phân 30-15-10 và Vitamin B1 như từ đầu.
Ngoài ra có thể bón thêm vào gốc bằng phân Dynamic 5-7 cục/gốc.
c. Giai đọan cây chuẩn bị ra hoa và nuôi hoa:
Đây là tuổi liên quan đến quá trình hình thành mầm hoa, chất lượng hoa và độ bền của hoa
Một số loại phân dùng:
- NPK 20-20-20 (1-1.5gam/lít)
- Phân cá Fish Emulsion 1ml/lít nước
- Vitamin B1 dùng 1ml/lít
- NPK 6-30-30 1g/l
- Phòng trừ sâu bệnh: Thực hiện phun phòng định kỳ 7-10 ngày /lần. Sử dụng luân phiên các loại thuốc khác nhau.
Thuốc trừ bệnh thường dùng là Rhidomil, Aliette, Score, Vicarben
Thuốc sâu: Decis, Bassa, B thái lan…
Hà Loan

Cách trồng hoa Phong Lan


Vẻ đẹp kiêu sa của hoa lan đã làm mê hoặc biết bao nguời. Hoa lan Việt Nam có rất nhiều chủng loại, mỗi loại mang một vẻ đẹp khác nhau, hương thơm lại quyến rũ, không thua kém gì những loại hoa lan khác trên thế giới.
Với dáng dấp mảnh mai, hay cứng cáp, lá to hay lá nhỏ, thân đứng hay thân thòng, hình thể cây lan bám trên cành cây hốc đá thường gợi cho giới thưởng ngoạn một ấn tượng nào đó. Có người cho đó là sự tượng trưng cho phần hồn của cây lan.

Nhưng nếu cứ nhìn ngắm cây lan trồng trong chậu, mãi mãi cũng quen mắt. Trồng trong giỏ gỗ hay cành cây nhiều quá thành ra cũng nhàm chán.

Phương cách trồng lan Phương cách trồng lan


Vậy xin giới thiệu thêm một vài phương cách trồng lan khác nữa để chúng ta cùng tham khảo.
Vật dụng dùng để trồng lan đa phần là những vật dụng đã có sẵn trong thiên nhiên, hay được sản xuất dưới dạng thủ công, để phục vụ đời sống thường ngày. Với những vật dụng đó, nếu chúng ta biết tận dụng để tạo ra hình dáng và kết hợp với những cây lan yêu thích, sẽ trở thành một tác phẩm hoa lan yêu thích.
Có 4 thứ có thể trồng lan rất tốt mà lại đẹp về phần mỹ thuật.

XẾP HÌNH KHÚC CÂY

Chỉ cần chọn thứ gỗ lâu mục như ổi, chanh, cam, tốt nhất là gỗ vú sữa rồi xếp thành hình cho mỹ thuật. Dùng đinh, dây kẽm hay dây thừng cột lại và buộc những cây lan nhỏ lên trên bằng sợi dây nylon câu cá .

Phương cách trồng lan Phương cách trồng lan


GỖ LŨA

Gỗ lũa là một loại gỗ đã chết lâu năm, vô tình tạo nên những hình dáng kỳ thú, thu hút biết bao nhiêu người. Gỗ lũa rất cứng, không mối mọt nào ăn được, không bị cong vênh hay bị ảnh hưởng của mưa nắng. Gỗ vùi sâu dưới đất giữ nguyên màu gỗ nguyên thủy, gỗ lũa ngâm trong bùn nước có màu đen như mun. Nhưng gỗ lũa phơi trước nắng gió là loại có những đường vân sóng rất đẹp.
Gỗ lũa khi mang về cần cạo bỏ hết những phần mục, và phần đất cát bám vào những hang hốc. Sau đó chúng ta chọn vị trí thích hợp để cây lan lên, khi chon vị trí trồng lan chúng ta cần nhớ những điểm sau:

Phương cách trồng lan Phương cách trồng lan


Không nên che những hang hốc, hay những vết sẹo (sẹo ở đây là những cái mắt cây, có thể lồi lỏm khác nhau) vì đó là điểm nhấn mạnh để làm cho cây lan thêm phần nổi bật. Có rất nhiều loại lan mà ta có thể trồng lên gỗ lũa, nhưng ta chỉ chọn một số loại lan có rễ to như: Aerides houlettiana, Christensionia vietnamica, Cleisostoma v.v... tuỳ theo gỗ lũa lớn hay nhỏ mà ta chọn loại lan cho phù hợp. Ngoài những loại lan nói trên chúng ta cũng có thể trồng nhiều loại lan khác tuỳ theo sỡ thích của mỗi người.

NẤM

Nấm mọc trong thiên nhiên có rất nhiều loại, có những loại dùng để chế biến thức ăn, có loại dùng làm thuốc rất tốt. Nấm chúng ta chọn để trồng lan là loại nấm gỗ thường gọi là Linh Chi có nhiều hình dáng khác nhau, có vân rất đẹp và lại rất cứng. Nấm giữ được độ ẩm cao và thoát nước rất tốt. Nấm thường sống trong rừng rậm, mọc trên những cây gỗ lớn,có rất nhiều cỡ lớn nhỏ. Nấm tuy hơi khó tìm đối với những người sống ở thành thị, tại thành phố Đà Lạt thỉnh thoảng cũng có một nhóm đồng bào thiểu số mang ra bán, chúng ta có thể mua được những cái nấm vừa ý và giá bán cũng không cao lắm.

Phương cách trồng lan Phương cách trồng lan


Nấm có rất nhiều cỡ, hình thù khác nhau, khi chọn được cây nấm vừa ý, việc đầu tiên chúng ta nên chọn dáng thể sao cho vừa ý, tiếp theo ta nên chọn vị trí dể đóng móc treo, hay làm đế để trên bàn, tuỳ theo ý thích của mỗi người. Với nấm, ta nên chọn những loại lan có thân và lá nhỏ như: Eria bractescens, Shoenorchis fragans, Stereochilus dalatensis, Dendrobium bellatulum v.v... để khi lan và nấm kết hợp với nhau và có sự hài hòa về kích thước.

Phương cách trồng lan Phương cách trồng lan


DÂY THỪNG

Dây thừng để trồng lan là loại dây thừng làm từ sơ dừa. Loại này cần phải là loại dây lớn, đường kính từ 3-4 cm trở lên để giữ nước lâu hơn. Dây thừng làm từ sơ dừa có ưu điểm rất bền mặc dù tiếp xúc với môi trường thời tiết nắng mưa. Ngoài ra còn có độ thông thoáng cao, giữ ẩm tốt.
Tuỳ theo nhu cầu chúng ta trồng loại lan cây to hay cây nhỏ mà chọn dây cho phù hợp. Dây thừng có rất nhiều loại, nếu trồng lan bé thì chúng ta nên chọn loại dây thừng nhỏ cho có độ mềm mại, với dây thừng chúng ta có thể cách điệu rất nhiều kiểu, không như gỗ lũa và nấm, vì gổ lũa và nấm khi bố trí lan chúng ta thường phải nương theo bố cục đã có sẵn.

Phương cách trồng lan Phương cách trồng lan


Trồng lan lên dây thừng chúng ta có thể chọn một số loại lan sau: Pterocras semi teretifolium, Stereochilus dalatensis, Bulbophyllum, Cleisostoma v.v...
Với khí hậu mát mẻ, Đà Lạt rất thích hơp với nhiều loai hoa lan. Nhiệt độ trung bình 20-25°C (68-77°F), nhiệt độ cao nhất ít khi quá 30°C (86°F) và thấp nhất thường ở trên 5°C (41°F) Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa nắng từ tháng 11 đến tháng 4. Mùa hè thường có mưa vào buổi chiều, đôi khi có mưa đá. Lượng mưa trung bình mỗi năm là 1562 mm và độ ẩm trung bình là 80%.

Chú ý: Phần chăm sóc cũng bình thường như khi ta trồng lan trong chậu, nhưng cần tưới nước thường xuyên hơn, ngày nóng tưới ngày 2 đến 3 lần. Những cây lan nguyên thủy, không cần nhiều phân bón cho nên chỉ tưới phân chuồng rất loãng và thưa. Do đó những cây lan tôi trồng trên những giá thể này phát triển rất tốt, thời gian để có được cây lan đẹp phải từ ba đến năm tháng, khi rễ đã ăn chặt vào giá thể.

Chúc các bạn thành công và tạo được những tác phẫm mỹ thuật.