Wednesday, February 16, 2011

7 hòn đá kỳ cục nhất của tự nhiên

Nằm giữa biển Futami thuộc thị trấn Mie, Nhật Bản, hòn đá “Meoto Iwa” - theo cách gọi của dân địa phương - tượng trưng cho tình cảm gắn bó keo sơn của vợ chồng: hòn nhỏ là thiếp, hòn lớn là lang quân.

1. Đá vợ chồng 

Nối giữa hai hòn đá là chiếc cầu Shimenawa được làm bằng dây thừng bện chặt. Mặc dù có trọng lượng trên… một tấn nhưng mỗi năm người dân đảo bắc cầu đến vài lần trong các mùa lễ hội, sau đó lại cất đi.

Thời điểm ngắm “Đá vợ chồng” đẹp nhất là vào lúc bình minh của mùa hè, khi mặt trời dần nhô lên giữa hai tảng đá. Từ đây cũng có thể nhìn thấy đỉnh núi Phú Sĩ mờ ảo phía xa xa.
 
2. Hòn Kjeragbolten


Là một hòn đá nhẵn thín nằm kẹt giữa khe nứt của hai ngọn núi trên dãy Kjerag ở Na Uy, Kjeragbolten có nghĩa là “cái then” của Kjerag. Du khách đến đây thường bạo gan đứng trên hòn đá chênh vênh, tuy nhiên chưa ai đủ can đảm vừa đứng vừa cúi mặt xuống vực sâu thăm thẳm phía dưới - 1.000 mét trước khi chạm sông băng Lysefjorden.
 
3. Đá thờ


Không hiểu bằng cách nào, khối đá nặng 200 tấn có hình dáng hao hao chiếc… hambuger này có thể đứng chênh vênh trên hòn đá bé tí xíu nằm bên dưới. Cũng chính vì thế mà nó trở thành điểm tham quan hút khách nhất ở bắc Yorshire, Anh.
 
4. Chùa đá Kyaiktiyo


Theo tín ngưỡng của dân địa phương, sở dĩ tảng đá mòn này có thể bất chấp trọng lực trái đất là bởi nó đã được chính tay hai vị thần Miến Điện “đính” vào mỏm núi Kyaiktiyo từ 2.500 năm trước.

Đường lên tới hòn đá dát vàng khá gian nan: sau quãng đường đất dài 3 km khách tham quan phải tự trèo lên một đoạn dốc đứng dài… 16 km nữa. Và một điều đặc biệt cấm kỵ: phụ nữ không được phép chạm tay hay tới gần ngôi chùa trên nóc tảng đá, mà theo đồn đại, là nơi cất giữ sợi tóc của Đức Phật nghìn năm.
 
5. Hòn nấm


Được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1914, hình dáng của hòn đá đặc biệt này đã được vinh dự đặt làm tên cho Công viên bang Kansas - Công viên đá nấm. Tạo hóa “vô tình”, càng ngày hòn đá càng bị xói mòn giống cây nấm.
 
6. Rockall


Là hòn đá bỏ hoang giữa biển bắc Đại tây dương, Rockall là hòn đá gây nhiều tranh cãi nhất ở nước Anh xung quanh vấn đề chủ sở hữu. Cho đến thời điểm hiện tại nghe đâu vấn đề này vẫn chưa được giải quyết.
 
7. Piedra del peñol

Ngay chính tác giả bài viết này cũng không thể nói gì hơn về tảng đá vô danh. Chỉ biết rằng, tất cả những gì chúng ta phải làm là trèo lên đỉnh hòn, ghé mắt vào cái khe hẹp bên trong để có thể chiêm ngưỡng điều kỳ thú.
 
Theo Deputy Dog/ Dân trí

Những hòn đá đẹp nhất Trung Quốc

Tổ chức Nghệ thuật và văn hóa dân gian Trung Quốc hiện đang trưng bày bộ sưu tập đá thiên nhiên do chính họ sư tầm tại một phòng triển lãm ở Bắc Kinh. Đây là 3 trong số 10 hòn đá đẹp nhất Trung Quốc.


Xinhua.net (Theo DanTri)

Tuesday, February 15, 2011

Kỹ thuật chiết cây mai vàng cổ thụ


           Bạn đang có một cây mai lớn nhưng chi cành nằm ở tầm quá cao. Bạn muốn cắt ngắn cây xuống để nuôi lại cây gốc nhưng bộ chi cành ở tầng trên thì quá đẹp và bạn không muốn bỏ chúng. Vậy thì không cớ gì bạn lại không nghĩ đến việc chiết cây để biến một cây chưa đẹp thành 2 cây được rút ngắn độ cao theo ý muốn, trong đó một cây có bộ gốc đẹp, một cây có bộ chi cành đẹp. 

Để làm được điều đó, xin mách bạn kỹ thuật chiết cả cây sau đây. Đây là kỹ thuật đơn giản, đã được nhóm nghệ nhân Cổ mai hoa Đại Lộc thực hiện thành công và đã cho ra đời rất nhiều sản phẩm đẹp.
 Ảnh 1: Cây lớn có chi cành quá cao, cần chiết.

Trước hết bạn khoanh, cắt 2 đường cắt song song, cách nhau khoảng 10 cm. Lột bỏ hết võ, sau đó cạo sạch lớp võ lụa (tượng tầng) bám bên ngoài phần gỗ nhưng nhớ phải thật nhẹ tay, không để phạm vào phần gỗ. Lấy bao nilon bọc quanh chố cắt để chống nước xâm nhập. Khoảng vài tháng sau sẽ xuất hiện một lớp võ tái sinh ven vết cắt, lấn dần vào chỗ thân trống đã bóc võ (khoảng 2 cm) là lúc bạn bắt đầu bó chiết.


Ảnh 2: Khoanh, cắt 2 đường song song cách nhau khoảng 10 cm

Chất liệu để chiết là giá thể được nhào trộn bằng một hỗn hợp gồm: Xơ dừa mục, tóc vụn, tro trấu, đất cát pha, phân bò hoai, mỗi thứ có liều lượng bằng nhau. Tốt hơn hết, hỗn hợp này phải được nhào trộn và ũ kỹ trong vài tháng. 
Dùng thuốc kích thích ra rễ (loại thông dụng có bán trên thị trường) bôi kỹ vào vết thương đã liền da và trộn đều trong hỗn hợp chiết. Bọc hỗn hợp chiết đã được ẩm hoá vào quanh vết cắt bằng bao ny lon dày, nhiều lớp. Che nắng cho chỗ chiết.



Ảnh 3: Phần gốc sau khi chiết, được cấy ghép chi cành mới.

Khoảng 5-6 tháng sau, khi bộ rễ mới phát triển nhiều, dày, già là lúc ta có thể dùng cưa cắt đi phần trên, vô chậu chăm sóc. Phần dưới được xử lý như một cây mới: cấy ghép hoặc chờ cho tái sinh thân cành mới. Lúc đó, từ một cây phôi ban đầu bạn sẽ có 2 cây lớn. Một cây từ phần trên của cây cũ có bộ chi cành đẹp được giữ lại và bộ rễ hoàn toàn mới. Một cây từ phần dưới của cây cũ, được giữ nguyên bộ rễ đẹp ban đầu, được cấy ghép tạo chi tàn mới.
Chúc các bạn thành công!

Ảnh 4: Cây chiết từ phần ngọn sau quá trình chăm nuôi trở thành một sản phẩm mới.

 Lê Thạnh (Dailoc - Comaihoa)
(Bài viết đã được rất nhiều trang web cây cảnh trích đăng)


Ngọn sau khi được tách khỏi cây chủ

Phần gốc sau khi được lấy đi cây ngọn

Phần ngọn đang được hoàn thiện để trở thành một cây đẹp

Một phần gốc còn lại 




Monday, February 14, 2011

Hoàng mai và bản sắc văn hoá Huế





Hoàng mai. Vì sao người Huế cực kỳ quý trọng thứ hoa này ? Từ quan quyền, vương giả tới trí thức văn gia...Còn hơn thế, kẻ vách đất nhà tranh, chân lấm tay bùn đến hạng cùng đinh trong xã hội. Từ thị tứ phồn hoa đến thôn trang heo hút. Những gì mà loài hoa kia được ngợi ca hết lời, được "đê thủ" như lời thơ Cao Bá Quát chẳng hạn, chỉ lưu hành trong giới chữ nghĩa lúc trà dư tửu hậu.





Rất nhiều tụng ngữ ca ngôn khác được người Trung Hoa điểm xuyết. Chúng đã đi vào điển tích và nghệ thuật không biết đích xác tự bao giờ. Giá trị ấy quả thực không thể nào phủ nhận. Thế nhưng lắm lúc ta tự hỏi "Cha ông ta đã để lại gì ? Hay một mực - theo quán tính vô tình - chỉ tập trung quảng bá nền văn hoá Trung Hoa" ? Vâng, hỏi cũng tức để trả lời...
"Hoành sơn nhất đái vạn đại dung thân". Hành trang cùng câu "thoại đầu" của Nguyễn Bỉnh Khiêm, từ phương bắc tổ tiên người Thuận Hóa lên đường nam tiến. Mở ra cuộc di dân lập nghiệp vĩ đại mang tính chiến lược trong lịch sử. Khi dừng lại, đối diện miền đất hoang vu cũng là lúc họ bắt đầu cuộc chiêm nghiệm mới với thời gian. Và, vì thế...
Người Huế - truyền thống - còn yêu mai theo một tâm thế khác, riêng mình. Nó thể hiện sâu xa bản sắc, tiềm thức Huế.

Giá trị trước nhất là giá trị thời gian. Mai già rêu phong trong nhà vườn lớn lên từ thế hệ ông, cha còn lưu lại. Lão mai - những thân hoàng mai sần sùi rêu trổ - Chúng đã ấn chứng sức sống mãnh liệt qua quá nhiều năm tháng đầy bão lụt nắng mưa. Sự ấn chứng mãnh liệt từ một vùng đất của quê hương mà thoạt kỳ thuỷ được lịch sử đặt tên "Ô châu ác địa". . .
Nơi rừng xanh nước độc, từng lưu đày tội nhân và là chỗ để những người lính thú bất hạnh nhất, không thế không thân trấn ngự. Ngoài nanh vuốt của cọp báo sài lang, chỉ còn có đói rách cơ hàn, xiềng xích và mũi giáo. Là nơi nhìn mặt nhau của những con người trong lầm than tuyệt vọng. Xứ miền cách xa nhất với "ánh mặt trời" công bằng và nhân đạo. Đấy chính là thứ "vốn liếng" đầy nghiệt ngã hoàn toàn không đến từ ngoại bang thôn tính. Vận nước. Là lịch sử tự chuyển mình. Một nhu cầu tất yếu để vượt qua những gì đã không còn thích ứng.
Vâng, đây cũng chính là nơi tổ tiên người Huế phải đến để tận lực chứng minh cho "thoại đầu" Nguyễn Bỉnh Khiêm là bất tử. "Vạn đại dung thân". Một sứ mạng lịch sử được mở ra từ đó.
Từ Hoành Sơn trở vào - khi ấy - chỉ riêng hai châu Ô, Lý còn trong cõi ma thiêng hoang dã. Tổ tiên người Huế đã vượt qua tất cả - kỳ diệu hơn thế - còn biến nơi đây thành miền đất hứa sau nầy. Phú Xuân, kinh đô của một thời cõi Việt !
Nếu có một hôn quân Mạc Đăng Dung tự trói mình, tới Ải Nam Quan quỳ nạp sổ đinh điền cho quân Tàu duyệt lãm. Một hôn quân Lê Chiêu Thống rướt voi về giày mã tổ, quê cha...Cho dù sự thất thoát lãnh thổ ấy nhiều ít vẫn đã phải muôn năm ô danh trong sử Việt. Bên cạnh đó, dân tộc ta vẫn còn có những trang sử vàng làm thịnh vượng quê hương. Ngược lại những mất mát kia là dấu ấn của mở mang và khai hoá cõi bờ. Trong đó, hẳn phải vinh danh cho tổ tiên người Huế, những kẻ đã dự phần tiên phong đi từng bước thần kỳ bằng "chiếc hia bảy dặm"...


Hoàng mai Huế là minh chứng hùng hồn về nội lực vượt gian khó để tồn tại giữa thời gian. Là "bằng cớ giữa đất trời". Sự đóngdấu của thời gian qua "triện vàng năm cánh". Người Huế yêu Hoàng mai vì ở đấy bao hàm niềm hãnh diện sâu xa như một phần danh dự thiêng liêng nói lên sức sống dòng tộc. Nó tự nhiên mà trở thành gia bảo truyền đời...
Lão mai đứng đó, nhắc nhủ và động viên trong lặng lẽ bốn mùa. Người xưa trồng cây rồi khuất đi theo thời gian mà gốc mai già ở lại. Tình cảm ấy khiến biết bao người Huế bùi ngùi. Cho mai để tang, là họ đã mặc nhiên coi hoa như thân thuộc, gia đình.
Mai đã trở thành một phần nhân cách Huế. Vì thế, mai không phụ thuộc riêng cá nhân, giai cấp nào. Mai thuộc về chung nhất đã từ lâu ngay trong tiềm thức Huế...Điều ấy đẹp, xúc cảm vô cùng nhưng không cần giai thoại, điển tích hoặc một dòng thơ nào minh chứng cả. Người Huế - truyền thống - yêu quý Hoàng mai như yêu quý chính tiềm thức nội tâm. Họ lặng lẽ chiêm nghiệm trong suốt cả cuộc đời. Và, đời này qua đời khác...
Hoàng mai khác hay không khác ? Một thứ "Đạo" như người Nhật vẫn thường hay tôn vinh từng cái đẹp trong văn hóa xứ Anh đào của họ. Trà đạo, Kiếm đạo, Cung đạo...Người Huế lặng lẽ, chỉ mĩm cười trước một gốc lão mai để thấy gần với Lão Tử hơn trong câu Đạo Đức kinh còn đó. "Đạo khả đạo viết phi thường đạo. Danh khả danh viết phi thường danh". Đạo tự nó đã là thường hằng, vĩnh cửu. Khi cố đem định nghĩa, đặt tên theo tư tưởng mỗi cái tôi hạn chế của con người. Đạo, sẽ không còn là đạo của thườnghằng vĩnh cửu. Vì thế, đạo cũng là lặng im mà cảm nhận. Qua Hoàng mai ta bắt gặp ở sự lặng im kia còn một nét phảng phất tựa tư tưởng Lão Trang từ ngay trong tiềm thức Huế.
Vì vậy, có thể nói ở Huế tồn tại một thứ "Mai đạo" tinh tế, tự nhiên đã vượt ra khỏi kiềm tỏa của hình thức và danh tướng. Nó lặng lẽ tồn tại mãi cho đến ngày nay không cần ai tuyên xưng hay phát kiến ! Sức sống, nội lực Huế vì thế luôn tiềm ẩn và mang sức bật của những chiếc lò xo lặng im, chịu nén. Nội lực ấy lịch sữ cũng đã bao lần ghi nhận...
Giá trị tiếp theo là gía trị nói lên tư duy và chiêm nghiệm. Chưa cây cảnh nào được chú tâm uốn nắn, tài bồi nhiều và lâu dài như Hoàng mai ở Huế. Giá trị ấy xuyên qua nhiều thế hệ để tự nó mang dấu ấn của thị tộc, của gia đường hương hỏa. Hoa nở sớm hay muộn, sưa hay dày hoặc có khi mất mùa...Tất cả đều là mối suy tư cho những người chơi mai Huế. Sự chiêm nghiệm từ mỗi một nhánh cành cho tới cánh hoa, sắc thắm - qua đã nhiều đời tích lũy, khẩu truyền - sẽ lặng lẽ đem đến thông tin về hưng vong, suy thịnh cho mỗi một gia đình...
Người Huế coi mai là bạnđường để chia sẻ buồn vui... Hoàng mai Huế có thứ "tiếng nói" riêng. Thứ tiếng chỉ ở trên đất Huế, cho những ai còn trong tiềm thức Huế. Nơi đây,những cây mai theo thế cổ truyền là "Lão hạc Linh mai"(*) đã không còn nhiều. Nay lại càng cực kỳ quý hiếm.
Chúng đang trên bờ hủy diệt vì hai lý lẽ. Thế lực đồng tiền. Lý do đáng nói hơn, sẽ không còn là linh mai do cưa cắt, tái chế và - nhất là - do chuyển dịch, đào bới gốc rễ đem ra khỏi hiện trường nguyên thủy.

Vâng, ngày càng thêm nhiều kẻ "chơi mai". Song phần lớn sự bán mua, định giá theo tiền bạc đã khiến suy biến đi rất nhiều ý nghĩa - chơi mai - đích thực. Người chơi mai Huế tận tụy - có thể rất nghèo hoặc lắm lúc túng quẩn - không bao giờ bán, mua hay định giá mai theo tiền bạc. Họ rất ít nói về mai của mình, không như những "lái mai" hoặc chuyên gia trồng mai bỏ chợ...
Với người Huế - truyền thống - khi đã "tiết lộ thiên cơ" linh mai sẽ chẳng còn xác đáng để chiêm nghiệm với thời gian. Mai "liễm thần" mất linh khí, chỉ còn như những gốc mai già cố hữu...
Giá trị mai Huế mang tính gia đình và truyền thống. Là giá trị ở không gian muôn thuở mà nó lớn lên và tồn tại. Linh mai không thể rời chốn cũ, vườn xưa...
Mai có còn "vượng khí" hay đã bị "liễm thần" ? Những bí truyền về mai Huế vẫn còn đây, song có ai lưu tâm học hỏi tìm tòi để có thể lưu giữ phần tinh hoa của cha ông đang ngày càng trở nên thương mại hóa ? Đối với bản thân lão mai Huế, sự tiếp thị văn hóa rầm rộ hôm nay chưa hẳn đã nói lên thời hoàng kim của nó.
Lưu giữ "Lão hạc Linh mai" phải chăng là lưu giữ được nguyên bản một phần tiềm thức Huế ?
Giá trị thứ ba đơn giản hơn, thể hiện bình dân và dân tộc tính ở ngay trong cách "định nghĩa Mai" của người Huế truyền thống. Với họ, sự rườm rà của chữ nghĩa, điển tích thơ văn đã không còn đặt nặng. Họ thoát hẳn khỏi sự ràng buộc của tính hàn lâm, bác học thường mang khí sắc Trung Hoa...Để thật bất ngờ và hết sức gần gũi, họ chỉ mĩm cười nói ngắn theo cảm xúc kết tinh :
"Mai, không phải mai-một. Mà là Mai, có-một-ngày-mai..." Vâng, câu nói vui, tưởng chừng như lấy có trong bàn xuân rượu Tết ấy, ngẫm ra thật vô cùng ý nghĩa. Đấy là hy vọng của ngày mai, là tương lai và sự sống chan hòa...
Một "định nghĩa" đầy tóm thu, tích cực và yêu đời song vẫn không hề rời xa thời gian và chiêm nghiệm. Chính trong câu nói ấy đã ẩn giấu cách chơi mai hết sức đặc thù, chuyên biệt của người Huế. Mai vốn là người bạn tín nghĩa giúp trả lời các câu hỏi của thời gian...
Nhờ đấy, một phần hạnh phúc của người Huế được thể hiện bằng an tâm và hy vọng. Đứng trước một cành mai Huế, là người ta đã chúc tụng nhau những gì tốt lành nhất mà khỏi cần lên tiếng. "Sức sống đầy nội lực" tiềm tàng trong một gốc "Lão hạc Linh mai" qua nhiều đời, quý hơn nhiều so với muôn ngàn lời chúc tụng của con người chưa đủ tuổi trăm năm.
Hãy đứng trước sân một ngôi nhà vườn xứ Huế, bên cội mai già để tĩnh tâm nhận được lời chúc xuân đặc biệt nhất.


(Hue.vnn.vn)

Thursday, February 10, 2011

12 con giáp gốc Việt




Xưa nay như người ta vẫn lầm lẫn lần tương rằng 12 con giáp có xuất xứ từ Trung Hoa. Tuy nhiên, mới đây trong một công trình nghiên cứu về ngôn ngữ Việt cổ- nhà nghiên cứu ngôn ngữ học Nguyễn Cung Thông phát hiện ra nguồn gốc 12 con giáp có xuất xứ từ Việt Nam.
Ngôn ngữ là “lá bùa” tổ tiên để lại
Theo văn hóa Phương Đông, lịch được xác lập theo chu kỳ thay đổi đều đặn của Mặt trăng . Do đó 12 con giáp ứng với 12 giờ trong ngày, 12 tháng trong năm, 12 năm trong một giáp - đó là những nền tảng quan trọng để tính lịch và là dấu hiệu để nhận đoán về số mệnh của từng người theo cung Hoàng Đạo.
Trong lịch sử, Việt Nam và Trung Hoa có một thời kỳ giao lưu văn hoá ít nhất 2000 năm. Những đợt giao lưu văn hóa cứ tiếp biến và chồng chất lên nhau khiến cho dấu hiệu nhận biết nét riêng của từng dân tộc rất khó khăn. Thêm vào đó, các tài liệu xưa không còn nhiều, nếu còn cũng chỉ trong kho thư tịch Hán cổ khiến cho việc nghiên cứu hết sức rắc rối và phức tạp. Chính điều này đã đốc thúc nhà nghiên cứu ngôn ngữ Nguyễn Cung Thông cố công đi tìm cho bằng được những bí ẩn ngôn ngữ của tổ tiên mà theo ông đó là những “lá bùa” con cháu cần tìm lời giải.
Ông Thông cho biết, ông bắt đầu việc nghiên cứu tiếng Việt của mình vào những năm đầu thập niên 1970 tại nước Australia. Trong một lần nghiên cứu về nguồn gốc 12 con giáp để lần tìm cội nguồn tiếng Việt ông đã phát hiện ra một số từ Việt cổ mà người Việt đã dùng để chỉ về 12 con giáp có nguồn gốc lâu đời trước khi 12 con giáp xuất hiện ở Trung Hoa. Vào những ngày cuối năm con trâu, tại Viện Việt học ở thành phố Westminster (Califomia, Mỹ) ông đã có một buổi thuyết trình những khám phá thú vị của mình với chủ đề “Vết tích của tiếng Việt cổ trong tiếng Hán”.
Tìm hiểu về gốc của tên mười hai con giáp là một cơ hội để ta tìm về cội nguồn tiếng Việt. Tên 12 con giáp là Tý/ Tử, Sửu, Dần, Mão/ Mẹo, Thìn/ thần, Tỵ, Ngọ, Mùi/ Vị, Thân/ khôi, Dậu, Tuất, Hợi. Thoạt nhìn thì thập nhị chi trên có vẻ bắt nguồn từ Trung Quốc vì là những từ Hán Việt, nhưng khi phân tách các tiếng Việt, và thấy có những khác lạ, tôi đem so sánh trong hệ thống ngôn ngữ vay mượn thì sự thật không phải vậy” - ông Thông nói.
Theo ông Thông thì tên 12 con giáp nếu đọc theo tiếng Bắc Kinh và bằng cách ghi theo phiên âm (pinyin): zi, chou, yín, mào, chén, sì, wè, wèi shèn, yòu, xù, hài … hoàn toàn không liên hệ đến cách ghi tên 12 con giáp trong tiếng Trung Quốc hiện nay. Ngay cả khi phục hồi âm Trung Quốc thời Thượng Cổ thì vẫn không tương đồng với các cách gọi tên thú vị thời trước. Như vậy nếu có một dân tộc nào đó dùng tên 12 con thú tương tự như tên 12 con giáp ngày nay thì dân tộc đó phải có liên hệ rất khăng khít với nguồn gốc tên 12 con giáp này.
Từ điều này, khởi đầu cho việc nghiên cứu ông đi tìm nguyên do vì sao trong 12 con giáp của Trung Quốc, con Mèo bị thay bởi Thỏ. “Người Trung Quốc dùng thỏ thay cho mèo (biểu tượng của chi Mão/mẹo) vì trong văn hóa người Trung Quốc thỏ là một loài vật rất quan trọng và thường được ghi bằng chữ tượng hình là Thố, giọng Bắc Kinh, là từ viết bằng bộ nhân không có từ để chỉ mèo. Hầu như chỉ có dân Việt mới dùng mèo cho chi Mão: nguyên âm e hay iê là các dạng cổ hơn của a như kẻ/giả, vẽ/hoạ, xe/xa, khoe/khoa, hè/hạ, chè/trà, keo/giao, beo/ báo... Vì thế mà mèo cũng là loài vật hiện diện trong đời sống dân Việt thường xuyên hơn” - ông Thông lý giải.
Thời tiền Hán, tiếng Việt không có nhiều thanh điệu như bây giờ, nên sự khác biệt về thanh điệu không có gì lạ. Trong khẩu ngữ người Việt có cách dùng “chờ một tý” hay “chờ một chút”, “đưa chút tiền”, “đưa tý tiền”... vào thời tiền Hán, các câu trên đọc như giọng Huế (ít thanh điệu hơn so với giọng Hà Nội) thì thấy chút hay chụt /chuột chính là các cách đọc của Tý sau này.
Vì sao Việt Nam không giữ được “thương hiệu”?
Thực tế, đã từng có nhiều công trình của nhiều tác giả cố gắng chứng minh văn hóa Trung Quốc có xuất phát từ văn hóa Việt Nam như tác giả Lê Mạnh Thát qua cuốn “Lịch sử âm nhạc Việt nam từ thời Hùng Vương đến thời kỳ Lý Nam Đế” hay tác giả Nguyễn Thiếu Dũng với cuốn “Nguồn gốc Kinh Dịch”... Hầu hết các cuốn sách này đều cho thấy chiều vay mượn văn hóa là từ phương Nam vào thời thượng cổ, chứ không phải là từ Bắc xuống Nam (cũng như các nước chung quanh) vào các đời Hán, Đường lúc văn hoá Trung Quốc cực thịnh. Tuy nhiên không tác giả nào đề cập đến nguồn gốc tên 12 con giáp, và rất ít dùng, cấu trúc của chữ Hán, Hán cô cùng các biến âm trong cách lý giải.
Theo ông Thông, ngoài hai chi Tý/ Tử/ chuột, Mão/ Mẹo/mèo là dễ nhận thấy nhất thì những chi còn lại khi so sánh trong tương quan ngữ âm, ngữ nghĩa cũng đều cho ra những kết quả khá bất ngờ.
Ví dụ với trường hợp của Thân là chi thứ 9 trong bản đồ Hoàng Đạo. Nếu xem cách viết chữ Thân bằng bộ điền với nét giữa dài hơn với cách viết chữ Khôn (một căn bản của Kinh Dịch có từ thời Thượng cổ) thì ta thấy bộ thổ hợp vài chữ Thân hài thanh. Đây là liên hệ trực tiếp giữa Thân và Khôn, tuy nhiên tiếng Việt cổ có chữ khôn là con khỉ (người Huế hay người xứ Nghệ hiện nay một số chỗ vẫn còn những câu cửa miệng “tuồng mặt cọp khọn” để ám chỉ những người vô tích sự, chẳng làm chẳng nên trò trống gì). Thành ra, Thân chính là khỉ, tiếng Việt cổ dù biến âm th-kh rất hiếm gặp trong tiếng Việt ngày nay nhưng nó vẫn còn dấu tích của những từ cặp đôi như thân- cận- gần, thận- cẩn (thận trọng, cẩn trọng).

Tương tự với trường hợp của con Rồng. Xưa nay nhiều người vẫn cho rằng rồng là một con vật tiêu biểu cho vương quyền của phương Bắc và sau đó nó được chọn làm một trong 12 con vật có mặt trong 12 con giáp của cung Hoàng Đạo. Nhưng ít ai biết được rằng rồng thực sự là con vật chủ của người Việt cổ và ngày xưa người Việt đã có những từ ngữ riêng để nói đến rồng hay thìn. Thìn/Thần dấu tích còn lại trong giọng Bắc Kinh hiện nay chỉ còn chén - âm này có thể tương ứng với các âm trần, trầm, thần của Hán Việt. Tuy nhiên, theo nhà nghiên cứu Nguyễn Cung Thông thì nếu phục hồi âm cổ của Thìn/ Thần là tlan (Tiếng Việt cổ - âm r chuyển thành l) và trăn, lươn (âm ts- mất đi), rắn, trình (loài cá giống con lươn), rồng/1ong (nguyên âm o thay cho a như nôm/nam, vốn bản...) và khuynh hướng đơn âm hoá để cho ra các dạng từ ghép như tlăn - thằn lằn, tlian- thuồng luồng... cho thấy vết tích của rồng trong các ngôn ngữ phương Nam.
Lý giải về nguyên nhân dẫn đến việc bị “lẫn lộn” về nguồn gốc 12 con giáp, ông Thông cho rằng “Với ảnh hưởng quan trọng của nền văn hoá Trung Quốc, từ đời Hán và sau đó là Đường, Tống... với sức ép của giai cấp thống trị từ phương Bắc tên 12 con vật tổ đã từ từ được thay thế bằng hình ảnh con người, mang nặng màu sắc văn hoá Trung Hoa hơn. Từ tính chất cụ thể của các loài vật láng giềng, 12 con giáp đã trở nên trừu tượng và còn ảnh hưởng đến vận mạng con người nữa (bói toán) Tuy nhiên, cái vỏ hào nhoáng của chữ Hán, Hán Việt không thể thay đổi được nền văn hoá bình dân (khẩu ngữ) trong đời sống người Việt
Sự phát hiện mới mẻ này đã chứng minh cho sự phát triển của người Việt xưa trong cách tính lịch và làm nên một nền văn minh lúa nước rực rỡ ở phía Nam Đông Nam Á.

Friday, January 28, 2011

Món ngon quê nhà: Rượu hương mai Đại Lộc, Cá niên đại ngàn Quảng Nam



 Tự bao giờ Mùa Xuân Đất Việt đã luôn gắn liền với hình ảnh của những đóa hoa mai vàng rực rỡ. Và cũng không biết tự bao giờ những cánh hoa đầy thiêng liêng vàng rực, e ấp kia đã in sâu vào lòng người dân đất Việt với tất cả những tinh túy cô đọng và diệu kỳ của Mùa Xuân.
Tết này, xin giới thiệu với bạn đọc vài món ngon Đất Quảng. Một món rượu và một món nhấm đặc sắc của vùng quê này mà không phải ai cũng có cái duyên may được nhấm thử nếu không ít nhất một lần về thăm quê xứ...
 1. RƯỢU HƯƠNG MAI – HƯƠNG VỊ CỦA ĐẤT TRỜI VÀO XUÂN
Để có được một bầu rượu hương mai đặc sắc chúc Tết, ngay từ đầu năm bạn phải chọn cho được vài cây mai đọt xanh cổ thụ ra hoa đều và chắc để “nuôi”. Đó là cây mai vàng, đọt xanh, có hoa 5 cánh và có hương thơm (loài mai vàng đặc trưng của xứ lạnh miền trung). Sau đó trong suốt một năm trời nuôi dưỡng, tuyệt đối bạn không được dùng bất cứ loại thuốc hóa học nào cho cây. Trong trượng hợp nguy cấp, cần phải cứu cây thì bạn cũng chỉ được phép dùng các chế phẩm sinh học vốn hiền lành với con người mà thôi. Nhưng chỉ là để cứu cây chứ vẫn không nên dùng hoa của cây này điều chế rượu. Sau quá trình nuôi dưỡng, có được một cây mai hương đọt xanh khỏe mạnh rồi thì bạn phải dùng các biện pháp kỹ thuật đặc biệt để cây mai này trổ hoa sớm mà không phải lặt lá, trước Tết khoảng một tháng là vừa.
 Đến cỡ đầu tháng chạp âm lịch, trong không khí rộn ràng phải chuẩn bị nhiều thứ cho một cái tết, bạn phải canh chừng ngày mai nỡ để điều chế Rượu Hương mai. Trước ngày mai nỡ, ngoài chuyện chăm sóc bình thường bạn phải lưu ý thường xuyên tưới tắm để giữ cho cây thật sạch. Đến ngày mai nỡ, bạn phải thức dậy từ 4 giờ sáng, trước giờ lũ ong đi kiếm mật để hái những bông hoa mai vừa mới nỡ, khi sương mai còn đọng. Những đoá mai hàm tiếu xinh xinh vừa mới hé nhuỵ được cho ngay vào bầu rượu trắng tinh khiết và chính hiệu. Thường đó là rượu Voka Hà Nội, loại chai lớn hoặc rượu Bàu đá (Bình định) chính hiệu thì mới đủ độ tinh và đô mạnh nhằm vừa có thể lấy hết được hương hoa, vừa giữ được sự tinh khiết của mùi hương quý.
 Sau khoảng 30 ngày, cũng là lúc đất trời vào xuân, là thời điểm thiêng liêng nhất để bạn mở bầu rượu Hương mai đón tết. Giọt rượu Hương mai vàng lánh, sóng sánh, trong vắt tuyệt vời. Nhưng càng tuyệt vời hơn thế là một hương vị rất quen mà rất lạ của hương mai. Bạn sẽ cảm nhận được tất thảy những giá trị sâu sắc của hoa mai. Không chỉ là một khí tiết anh hùng đang trào dâng trong bạn, không chỉ là cảm xúc về quy luật đất trời, thời gian đang vận động, không chỉ là cả một mùa xuân huyền diệu, đẫm, thoảng, tan, bay… qua làn hương huyền ảo, thoáng hiện từ ly rượu Hương mai Tết.
Giọt rượu Hương mai vàng lánh, sóng sánh, trong vắt tuyệt vời…
 Bảo đảm với bạn rằng rượu này hoàn toàn vô hại nếu không uống… quá nhiều, thậm chí rất tốt cho sức khoẻ. Theo lời một chuyên gia y tế trả lời người viết bài, tác dụng của rượu Hương mai cũng sẽ là tác dụng vốn vô cùng quý của phấn hoa rừng. Nhưng hơn cả những điều đó là một cảm xúc vừa thiêng liêng, vừa huyền ảo như ta vừa được uống cả thiên nhiên đất trời, và xuân về sẽ len lõi vào trong từng tế bào, mao mạch của bạn bằng người dẫn đường bất hủ - Rượu Hương mai…
Thật là thú vị phải không bạn. Nào xin mời bạn…

2. CÁ NIÊN QUẢNG NAM – MÓN NHẤM HAI LẦN ĐƯA BẠN LÊN “MÂY XANH”.
Đó là một loài cá hầu như chỉ có ở các khu vực khe suối vùng núi cao Bằng Am (Đại Lộc) hay Sông Tranh (Trà My, Quảng Nam). Một số vùng núi cao khác lân cận cũng có nhưng không nhiều. thuộc Đà Nẵng Những năm gần đây, do tính “cầu” quyết định, con cá niên đã được “di thực” rất mạnh xuống tận Tam Kỳ, Đà Nẵng. Tuy nhiên, không phải nhà hàng nào cũng có. Điều đặc biệt là loài cá này chỉ sống ở khu vực suối có nước trong chảy quanh năm và đá tai mèo. (loại đá sỏi cứng màu xanh sẫm hoặc đen có nhiều ở các vùng núi trung trung bộ, loại đá thỉnh thoảng có những viên có hình thù hoặc hoa văn đẹp nếu được phát hiện sẽ lập tức biến thành tác phẩm đá nghệ thuật ngay). Không rõ sự kết hợp giữa độ cao của núi, nước suối trong và đá tai mèo tạo nên những sự tương tác diệu kỳ nào mà nếu thiếu một trong 3 điều kiện đó là không thể tìm thấy được một con cá niên nào, dù bé. Để bắt được chúng người dân tộc Cơ – tu phải lặn lội băng rừng vào những đêm khuya tối trời. Họ soi bằng đèn và úp bằng cái nơm dày. Đặc biệt, do tính khôn ranh, nhạy cảm với môi trường, họa hoằn lắm mới bắt được chúng bằng phương pháp câu. Thế nên, người đồng bào dân tộc vùng cao luôn quan niệm đây là loài cá siêu sạch và tinh khôn. Phải chăng điều đó đã làm nên những mùi vị tuyệt vời của món cá niên nướng mà tôi sắp kể với bạn sau đây (?).
Lại nói về món nhậu bất hủ từ con cá niên.
Do tính vừa quý lại vừa hiếm, nên con cá niên chỉ được dân địa phương chế biến 2 món đơn giản: nướng hoặc hấp. Tất nhiên những món khác như nấu canh hay nấu cháo là quá ngon nhưng ăn như thế sẽ bị bà con địa phương cho là … phí của trời!
Cá để nguyên con chỉ cần rữa qua vài nước là sạch. Đem mỗ bụng, dùng cái thìa nhỏ múc toàn bộ nội tạng, cẩn thận bỏ riêng vào cái bát sạch. Xong đem thân cá hấp hoặc nướng bình thường. Riêng bộ phận nội tạng gồm ruột, gan, tim … được đánh đều với trứng gà con so thả vườn (1 phần nội tạng + 2 phần trứng, theo thể tích) rồi chưng cách thuỷ.
Cá niên nướng, món nhấm 2 lần đưa bạn lên mây 

Khoảng vài mươi phút sau, cả 2 món cá đều xong là lúc bạn bè xúm xít quay quần thưởng thức món cái ngon vào hàng tuyệt chiêu của đất Quảng. Cách dùng món cá niên hết sức đơn giản. Dẻ một miếng thịt cá, kèm với chút rau thơm và chút rau ngỗ điết chấm vào dĩa nước mắm nguyên chất (không pha chế gia vị khác) đưa lên miệng nhâm nhi cùng với quả ớt hiễm. Hương vị rất đặc biệt của cá niên hoà quyện trong vị mặn của nuớc mắm nhĩ chính hiệu, cùng với cái cay quay quắt của quả ớt hiễm, tất cả sẽ dần tan ra trong miệng, lưu dẫn đến từng thớ thịt, từng sợi thần kinh mà dẫu là người có thần kinh thép cũng phải kinh ngạc mà sửng sốt. Nếu đây là làn đầu tiên bạn dùng món ngon này hẳn bạn phải mơ hồ nghĩ rằng trên đời lại còn có cảm giác đê mê kỳ lạ đến thế. Đây là lúc cá niên đã đưa bạn “lên mây” lần đầu.
Nhưng chưa hết. Còn cái chén nội tạng cá niên hấp vẫn chưa mang lên kia mà. Xin hãy dừng câu chuyện lại để nhấm chút này. Yên tâm đi bạn vì nó rất sạch. Cá niên (còn gọi là cá tiên cơ mà) chỉ ăn rêu bám đá ở vùng suối đá núi cao. 
Một hương vị rất lạ tan ra trong miệng bạn. Đắng? Không phải đâu. Đó là vị ngọt đấy. Bạn không tin ư? Vậy bạn đã biết chuyện này chưa: Cái ngọt đậm quá sẽ biến thành vị đắng. Nếu có lúc nào đó bạn thử nhấm chút đường hoá học, có độ ngọt cao hàng trăm lần đường bình thường thì bạn mới biết cái đắng của ngọt đậm nó như thế nào. Nhưng không, chỉ nói để bạn hình dung thôi chứ hai cái đắng hoàn toàn khác nhau đấy. Cái đắng của đường hoá học là cái đắng nhân tạo, đằng sau nó là bao nhiêu độc hại khiến ta phải bận tâm. Còn cái đắng này, là một cái đắng hoàn toàn khác về bản chất. Nó sẽ khiến bạn nhớ mãi, sau khi đã đưa bạn được lên cả … mây xanh lần nữa. 
Nhưng chưa đâu bạn ơi. Lúc này ta hãy mời nhau ly bia hay ly rượu đi. Ừ mà mùa xuân mà. Không cớ gì ta lại không mời nhau ly rượu Hương mai? Phút chốc bạn sẽ cảm nhận được một điều chưa từng thấy trong đời. Cốc bia hay chén rượu mà bạn vừa uống có một vị ngọt vô cùng tuyệt diệu. Cũng với Hương xuân hòa quyện đất trời có trong ly rượu Hương mai, món cá niên sẽ đưa bạn lên mây lần thứ hai.
Đất Quảng Nam hảo sảng và hiếu khách. Xin mời các bạn khắp mọi miền đất nước hãy ghé thăm chúng tôi, ít nhất một lần trong đời, để biết thế nào là sự tinh túy cô đọng của đất trời từ ly rượu Hương mai  và để được lên mây cùng món cá niên danh bất hư truyền.
Viết tại Tam Kỳ, 12/2010
Lê Thạnh – Dailoc
(Bài được đăng trên Chuyên san Đại Lộc - Số Xuân Tân Mão/2011)

Monday, January 24, 2011

Chú chó nhất định không rời mộ của chủ


Trong nhiều ngày liền, chú chó Leao ở Brazil nằm phục trước ngôi mộ của chủ nhân và chú nhất định không chịu rời đi dù đội cứu hộ đã đưa Leao đi cách xa nghĩa trang hàng chục km.

Chú chó Leao bên ngôi mộ của người chủ thiệt mạng. Ảnh: Oddity.
Theo trang Albu Express, chủ nhân của Leao là cô Cristina Maria Cesario Santana, bị thiệt mạng trong trận lụt ở Brazil cuối tuần trước. Cô được chôn cất ở nghĩa trang Teresopolis, thủ đô Rio de Janeiro, Brazil. Chú chó Leao cũng chứng kiến cảnh chôn cất của chủ nhân mình và từ đó, chú luôn nằm trước mộ của Cristina để canh gác.
Bức ảnh Leao nằm phục bên mộ được đưa lên mạng và gây xúc động cho nhiều người. Ảnh: Oddity.
Leao không ăn uống và cũng không đi đâu nửa bước trong suốt ba ngày liền. Đội cứu hộ gần đó đã tìm cách đưa chú về một trại nuôi chó hoang nhưng chỉ vài tiếng sau, Leao lại trốn thoát và tìm về đúng ngôi mộ của Cristina. Phóng viên của nhiều báo đã đưa tin về chú chó trung thành này. Câu chuyện và bức ảnh Leao nằm phục trước mộ đã được lan truyền trên mạng và có sức lay động tới hàng triệu người trên thế giới.
Linh Phạm
(Ngoisao.net)